Ấp Quảng Đà - Làng Quảng thu nhỏ nơi đất khách

11:10 15/10/2018

(NQPN) Trong hành trình đi tìm những tinh hoa đất Quảng nơi đất khách, chúng tôi có dịp ghé lại thăm ấp Quảng Đà, xã Đông Hòa, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai, một nơi còn khá nguyên vẹn những giá trị văn hóa của vùng đất xứ Quảng mà người dân nơi đây gìn giữ một cách trọn vẹn nhất.

Tại ấp Quảng Đà, một số gia đình vẫn còn lưu giữ và bám trụ với nghề truyền thống quê hương là tráng bánh, bán mì Quảng, bánh bèo…

Theo tìm hiểu của chúng tôi, vào đầu năm 1973, một số người dân Quảng Nam theo cha Phạm Minh Tri di cư vào đây xây dựng vùng kinh tế mới, thành lập làng với tên gọi mang dáng dấp quê hương - ấp Quảng Đà (Quảng Nam – Đà Nẵng) và tồn tại đến ngày nay. Trải qua bao thăng trầm của thời gian, nhưng người dân gốc Quảng nơi đây đã gìn giữ một cách trọn vẹn nhất những giá trị văn hóa của vùng đất quê hương mình.

Bà Võ Thị Chín, nguyên quán xã Duy Châu, Duy Xuyên vẫn hằng ngày mưu sinh bên lò mì Quảng.

Ông Phạm Văn Dụng – Trưởng ấp Quảng Đà cho chúng tôi biết thêm, từ trước năm 1973, nơi đây là những đồn điền cao su cùng những khu đất hoang đầy cây dại. Nhưng từ khi bà con người Quảng đặt chân đến vùng đất này thì ấp Quảng Đà như được tiếp thêm luồng sinh khí, luôn bừng lên sức sống mới. Với bản chất cần cù, chịu khó, bằng ý chí, nghị lực của mình, người Quảng đã từng bước dựng nhà, lập ấp và khai khẩn đất hoang, làm rẫy. Ban đầu họ làm thuê, dần dần những người này mua lại rẫy vườn của các chủ điền, rồi canh tác trên mảnh đất của mình. Từ chỗ khó khăn, bà con đã dần ổn định cuộc sống; có một số hộ chuyển từ làm nương rẫy sang buôn bán rất khá giả, có của ăn, của để. Đặc biệt, một số gia đình vẫn còn lưu giữ và bám trụ với nghề truyền thống quê hương là tráng bánh, bán mì Quảng, bánh bèo… như gia đình bà Trương Thị Tám (người xã Quế Xuân, Quế Sơn); chị Đặng Thị Chín (người xã Đại Lãnh, Đại Lộc); bà Võ Thị Chín (người xã Duy Châu, Duy Xuyên)… Ông Lập cho biết thêm, chính những công việc tráng bánh, mì Quảng của người Quảng Nam đã góp phần tạo nên nét đặc trưng của vùng đất này. Không chỉ là một nét văn hóa ẩm thực, những nghề đã tạo công ăn việc làm ổn định cho người dân ở đây, giúp cho cộng đồng người Quảng ở đây thưởng thức được những đặc sản chính gốc quê hương mà không cần phải đi đâu xa.

Chị Đặng Thị Chín (nguyên quán xã Đại Lãnh, huyện Đại Lộc) thay vì phải cắt (chấn) sợi mì Quảng thủ công bằng dao, chị đã mua máy cắt sợi mì rất tiện lợi và hiệu quả. 

Bên cạnh bản tính cần cù, sáng tạo trong lao động thì việc phát huy truyền thống hiếu học của quê hương luôn được người dân nơi đây lưu giữ và phát huy để con cháu noi theo. Theo ông Phạm Văn Dụng, dù điều kiện kinh tế có khó khăn bao nhiêu đi nữa thì những gia đình người Quảng vẫn cố gắng tạo điều kiện cho con cháu học hành đến nơi, đến chốn, theo đúng với truyền thống của vùng “đất học” Quảng Nam. Do vây, tỉ lệ đỗ đại học, cao đẳng hằng năm của con em người Quảng nơi đây rất cao, chiếm trên 90%. Điển hình như hộ ông Lê Duy Lập, gia đình có 3 em đạt trình độ đại học, được UBND huyện Trảng Bom tặng giấy khen về gia đình hiếu học.

Dĩa bánh bèo mang đậm hương vị quê hương đã hiện diện tại ấp Quảng Đà từ mấy chục năm qua.

Từ một vùng đất hoang sơ, sau hơn 40 năm khai phá, địa danh Quảng Đà trở thành một làng quê trù phú như bao xóm thôn khác ở huyện Trảng Bom. Hy vọng, những thế hệ con cháu nơi đây sẽ tiếp bước và phát huy truyền thống mà cha ông đã gầy dựng, để ấp Quảng Đà mãi là quê hương thứ hai của cộng đồng người Quảng xa quê. 

Người Quảng tại ấp Quảng Đà có thể thưởng thức được những đặc sản chính gốc quê hương do họ tự làm ra mà không cần phải đi đâu xa.

Theo ông Phạm Văn Dụng, hiện nay người Quảng chiếm trên 80% dân số của ấp Quảng Đà. Bà con gốc Quảng nơi đây rất giàu ý chí, chịu thương, chịu khó và luôn phát huy tinh thần tương thân, tương ái, đùm bọc giúp đỡ nhau. Đặc biệt, những giá trị truyền thống quê hương luôn được bà con gìn giữ và làm cho nó thăng hoa. Điều này đã góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hoá của người dân ở xã Đông Hoà nói riêng và huyện Trảng Bom nói chung.

Đắc Thắng - Nhân Tâm