"Cánh chim đầu đàn" đã bay về trời

11:02 23/02/2021

(NQPN) Ông được rất nhiều bà con đồng hương Duy Xuyên nói riêng và bà con đồng hương Quảng Nam tại TP. HCM quý mến và kính trọng. Bởi gần như cả cuộc đời ông đều cống hiến cho quê hương, đất nước và cho đồng hương. Người tôi đang muốn nhắc đến chính là nguyên Trưởng BLL Hội đồng hương Duy Xuyên, nguyên Chủ tịch Hội đồng hương Quảng Nam tại TP. HCM - Thiếu tướng Hoàng Kim.

Ngày 19.9.2020, không chỉ bà con đồng hương Duy Xuyên, đồng hương Quảng Nam tại TP. HCM, mà toàn thể lãnh đạo và bà con quê nhà bàng hoàng, đau xót khi hay tin Thiếu tướng Hoàng Kim đã qua đời ở tuổi đời 94. Ông được xem như một người con anh hùng của xứ Quảng.

Thiếu tướng Hoàng Kim.

Thiếu tướng Hoàng Kim, sinh ra trong gia đình giàu truyền thống cách mạng ở xã Duy Trinh, Duy Xuyên, Quảng Nam. Cụ thân sinh của ông được Chính phủ truy tặng Bằng Có công với Nước và mẹ ông được truy tặng danh hiệu Bà mẹ VNAH. Ông có tám anh chị em, trong đó hầu hết tham gia hoạt động cách mạng. Anh cả là Huỳnh Cự, bí danh Hoàng Mai, hoạt động cách mạng từ năm 1935, là Tỉnh ủy viên bí mật của tỉnh Quảng Nam, từng bị giặc bắt tù đày - là một trong “bộ tứ” Xuân, Hạ, Thu, Đông của Tỉnh ủy Quảng Nam  (Xuân: Võ Chí Công; Hạ: Huỳnh Cự; Thu: Nguyễn Sắc Kim; Đông: Trương Kiểm).

Tiếp đến là hai người chị Huỳnh Thị Thành và Huỳnh Thị Thanh đều tham gia hoạt động cách mạng. Chồng chị Thanh là Phạm Đoàn, từng bị địch bắt tù đày từ trước tháng 8.1945, là cán bộ lão thành cách mạng ngụ tại TP. HCM. Em gái ông là bà Huỳnh Thị Như Loan, tham gia chống Pháp đã hy sinh tại Duy Xuyên. Vợ của Thiếu tướng Hoàng Kim là bà Phạm Thị Tùng - cán bộ nữ xuất sắc, giỏi việc nước, đảm việc nhà, làm hậu phương vững chắc của ông, được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huy hiệu 45 năm tuổi Đảng. Ông Hoàng Châu Sinh (con liệt sĩ Hoàng Mai) là cháu ruột của Thiếu tướng Hoàng Kim từng là Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Nam.

Đời binh nghiệp hào hùng

Mới 12 tuổi cậu bé Hoàng Kim đã có cảm tình với cách mạng. Năm 1942, lúc 15 tuổi, ông được phân công đi học tại trường Chấn Thanh – Đà Nẵng để xây dựng phong trào cách mạng trong học sinh. Khi bại lộ, Hoàng Kim bị giặc Pháp bắt giam tại Hòa Vang (Đà Nẵng). Sau ba tháng địch không khai thác được gì, ông được thả. Đầu năm 1944, Hoàng Kim và 10 người khác lại bị thực dân Pháp bắt và đưa ra nhà tù Hỏa Lò – Hà Nội và được thả ra sau đó vì ông mới 17 tuổi. Ra tù, ông vẫn tiếp tục hoạt động cách mạng với cương vị Tổ trưởng Thanh niên Cứu quốc.

Tháng 8.1945, Hoàng Kim là Chính trị viên đơn vị tự vệ, tham gia cướp chính quyền ở huyện Duy Xuyên. Ngày 28.9.1945, ông Hoàng Kim vào bộ đội, làm ở Ban Tuyên truyền Chi đội Quảng Nam, rồi Trường Quân chính Quảng Nam. Tháng 12.1945, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam).

Từ cuối tháng 9.1945, ông Hoàng Kim được giao nhiều cương vị: Chính trị viên đại đội tham gia Tiếp phòng quân - Trung đoàn 96 đánh giặc Pháp để bảo vệ Đà Nẵng, Trưởng ban Hành chính Phòng Chính trị Liên khu 5, tham gia chiến dịch Tây Nguyên.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, ông tập kết ra Bắc giữ nhiều trọng trách: Từ Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 954, rồi Chủ nhiệm Chính trị kiêm Phó Bí thư Đảng ủy Lữ đoàn Pháo binh 378, Phó Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 341, rồi Chính ủy Trung đoàn cao xạ 282; tiếp đó là Chính ủy Trung đoàn Tên lửa 238 thuộc Bộ Tư lệnh Phòng không – Không quân. Ông cùng Ban Chỉ huy Trung đoàn chỉ huy chiến đấu, bắn rơi nhiều máy bay chiến lược B52 của Mỹ trên bầu trời Vĩnh Linh (Quảng Trị). Sau đó ông được điều về làm Trưởng phòng Tuyên huấn Quân khu 4, rồi đi học tại Học viện Chính trị. Học xong ông về làm Chủ nhiệm chính trị Sư đoàn 308 - Sư đoàn đầu tiên được thành lập của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Truyền thống bách chiến bách thắng của sư đoàn ở Điện Biên Phủ, ở Khe Sanh 1968, Đường 9 Nam Lào 1971, Quảng Trị, Đông Hà 1972… hơn một phần tư thế kỷ qua đã làm cho quân Pháp và Mỹ phải kinh hoàng khiếp sợ. Ông đã tham gia với Sư đoàn 308 trên hai chiến dịch: Đường 9 Nam Lào và Đông Hà, Quảng Trị. Ông đã bị nhiễm chất độc màu da cam tại chiến trường này.

Sau Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình ở Việt Nam (27.1.1973), Sư đoàn 308 được lệnh hành quân từ Hương Khê về Hà Tây xây dựng doanh trại tạm thời, tổ chức lực lượng sẵn sàng chiến đấu. Hồi ấy, ông là Chủ nhiệm chính trị, được bổ nhiệm làm Phó Chính ủy rồi Chính ủy Sư đoàn.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, ông Hoàng Kim lại được điều động về làm Cục trưởng Cục Tuyên huấn - Tổng Cục Chính trị, rồi Phó Tư lệnh Chính trị - Quân khu Thủ đô, Phó Chính ủy – Bí thư Đảng ủy Quân đoàn 34. Tại đây, ông đã đề đạt nguyện vọng xin được đi làm nghĩa vụ quốc tế.

Đầu năm 1984, với cương vị Chủ nhiệm Chính trị kiêm Phó Tư lệnh Chính trị và là Bí thư Đảng ủy Quân đoàn 4 – với cấp hàm Thiếu tướng, ông lãnh đạo chỉ huy Quân đoàn tham gia giúp Quân đội Cách mạng Campuchia, giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng.

Nghỉ hưu không nghỉ việc

Năm 1990, ông được nghỉ hưu. Được cán bộ, đảng viên và nhân dân tín nhiệm, ông lại tham gia công tác ở địa phương với rất nhiều trọng trách: Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam quận Bình Thạnh, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam quận Bình Thạnh, Phó Ban đại diện Hội Người cao tuổi quận Bình Thạnh; Phó Giám đốc Trung tâm UNESCO Thái cực Trường sinh đạo Việt Nam kiêm Chủ nhiệm Câu lạc bộ Dưỡng sinh Thái cực Trường sinh đạo TP. HCM.

Cũng trong năm 1990, Hội đồng hương Duy Xuyên tại TP. HCM được thành lập, ông được tín nhiệm bầu làm Trưởng BLL. Ông điều hành Hội nhiều năm với nhiều hoạt động ý nghĩa hỗ trợ bà con đồng hương và bà con quê nhà. Đến năm 2001, ông được bầu làm Chủ tịch Hội đồng hương Quảng Nam tại TP.HCM. Trong suốt 11 năm đảm nhiệm cương vị người đứng đầu Hội đồng hương Quảng Nam, ông đã cùng BCH Hội ủng hộ bệnh nhân nghèo tỉnh Quảng Nam gần 1,5 tỷ đồng, Quỹ Khuyến học hơn 1 tỷ đồng, chăm lo các quỹ đền ơn đáp nghĩa, xây dựng nhà, xóa đói giảm nghèo…

Thiếu tướng Hoàng Kim tham dự buổi họp mặt Đồng hương Quảng Nam tại TP. HCM năm 2018.

Ngoài ra, ông còn là Trưởng các BLL Truyền thống Sư đoàn 308, Phòng Chính trị Liên khu 5… Dù ở cương vị nào, ông cũng tích cực, hết mình vì công việc.

Ông được Đảng và Nhà nước tặng nhiều phần thưởng cao quý. Trong kháng chiến chống Pháp ông được tặng thưởng: Huân chương Chiến công hạng Ba; Bằng khen tuyên dương công trạng toàn Liên khu; Huân chương Chiến thắng hạng Nhì và nhiều lần là Chiến sỹ thi đua. Trong kháng chiến chống Mỹ ông được tặng thưởng: Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất; Huân chương Quân công hạng Nhất; Huân chương Quân công hạng Ba; Huân chương Chiến công hạng Ba trong chiến dịch Đường 9 Nam Lào. Khi đất nước thống nhất ông được tặng thưởng: Huân chương Độc lập hạng Nhì; Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất của Nhà nước Campuchia; Huân chương Hữu nghị của Cộng hòa dân chủ Đức; Huy chương Quân kỳ Quyết thắng, Kỷ niệm chương chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày; Kỷ niệm chương Cựu chiến binh; Kỷ niệm chương vì sự nghiệp thế hệ trẻ; Bằng khen của Trung ương Hội Cựu Chiến binh Việt Nam, Bằng khen của các cấp lãnh đạo TP. HCM, của UBND tỉnh Quảng Nam… và được trao Huy hiệu 75 năm tuổi Đảng.

Các con của Thiếu tướng Hoàng Kim đều trưởng thành. Người con cả là Hoàng Song Nam sinh năm 1956, mới 16 tuổi, nhập ngũ, chiến đấu trên chiến trường Nam Bộ. Trong chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc, Hoàng Song Nam là Đại úy. Người con gái là Hoàng Thị Kim Liên sinh năm 1959, là Dược sỹ - Thượng tá quân đội, có chồng là Đại tá, nguyên Chủ nhiệm Khoa Dược – Bệnh viện 175. Người con trai út là Hoàng Song Hà, từng đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch UBND quận Bình Thạnh, và hiện là Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Địa ốc Sài Gòn.

Thật vẻ vang, gia đình Thiếu tướng Hoàng Kim có ba đời đã chiến đấu, hy sinh vì dân, vì nước!

Hoàng Phương